Merzifon-Suluova çek-ayır havzası jeotermal özelliklerinin araştırılması ve havzanın kavramsal modeli

Dergi

Sayı 2 / Aralık 2022

Yazarlar:

Fatih Mehmet ÖZİÇLİ, Hüseyin KARAKUŞ

Anahtar Kelimeler:

Merzifon-Suluova, Çek- Ayır Havza, Hidrojeokimya, Çevresel İzotoplar, Jeotermal.

Özet:

Merzifon-Suluova çek-ayır havzası, Alp-Himalaya kuşağında bulunan, Türkiye’nin Neotektonik dönemden günümüze kadar ki süreçte KAFZ’na bağlı gelişmiş çökel bir havzadır. Havzanın çevresindeki jeotermal sahalar ve KAFZ’nun transform bir fay olması, jeotermal potansiyelinin araştırılması için önemlidir. Havzanın jeotermal potansiyeli jeoloji, jeofizik, hidrojeokimya ve sondaj verileri ile ortaya konulmuştur. Havza, Merzifon, Sarıbuğday, Büyükçay, Eraslan ve Suluova Fayları ile sınırlandırılmıştır. Uzunyazı ve Çetmi fayları da havzayı şekillendirmektedir. Rezistivite, SP ile gravite-manyetik anomalileri çökel kalınlığı, düşük rezistiviteli bölgeler, granodiyorit sokulumunun sınırları ve tektonik hatlar birlikte değerlendirilerek ASK-2016/11, AMÇ-2016/3 ve AMO-2015/8 jeotermal sondajları yapılmıştır. Sırayla 95.5 ºC, 87.65 ºC, 94.05 ºC taban sıcaklıkları elde edilerek ortalama jeotermal gradyan 0,036 ºC/m olarak hesaplanmıştır. Toplam kapasitesi ise 3,37 MWt’dır. Na/K, Na-K-Ca, K-Mg jeotermometreleri ile muhtemel rezervuar sıcaklıkları 100-170 ºC arasında hesaplanmıştır. KAFZ’na bağlı gelişen çek-ayır havzalarda, elektrik enerjisi üretilebilecek derin jeotermal sondajların yapılması ve ülke ekonomisine kazandırılarak potansiyelin ortaya koyulması gerekmektedir.