Bursa ili 2001-2022 dönemi arazi örtüsü ve arazi kullanım değişiminin makine öğrenme ve uzaktan algılama yöntemleriyle analizi

Dergi

Sayı 9 / Haziran 2026

Yazarlar:

Solmaz BABAKAN, Uğur ALGANCI

Anahtar Kelimeler:

Arazi Örtüsü ve Arazi Kullanımı, Google Earth Engine, Destek Vektör Makineleri, Rastgele Ormanlar, Bursa.

Özet:

Bu çalışma, Bursa ilinde 2001-2022 döneminde Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı (AÖ/AK) değişimlerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Landsat 5 TM ve Landsat 8 OLI/TIRS görüntüleri kullanılarak yaklaşık on yıllık aralıklarla AÖ/AK haritaları üretilmiş ve Google Earth Engine platformunda Destek Vektör Makineleri (DVM) ve Rastgele Orman (RO) algoritmaları ile sınıflandırılmıştır. Sınıflandırmalar iki yaklaşımla gerçekleştirilmiştir: (i) doğrudan spektral bantlara dayalı ve (ii) NDVI, yerleşim indeksi ve bant oranları gibi türetilmiş indikatör faktör haritalarına dayalı. Altı ana sınıf (su, orman, tarım, çorak alan, kentsel alan ve maden) değerlendirilmiştir. Eğitim verilerinde tüm yıllarda %99’un üzerinde genel doğruluk elde edilmiş, RO algoritması %100’e yakın performans göstermiştir. Test verilerinde spektral bant yaklaşımı 2011 yılı için %86,42-88,49 doğruluk üretirken, indikatör tabanlı yaklaşım aynı yıl %95,97-97,69 aralığında doğruluk sağlamıştır. 2022 yılında en yüksek test doğruluğu RO algoritması ile %98,15 olarak belirlenmiştir. Zamansal analizler, 2001-2022 döneminde çorak alanların azaldığını; tarım, kentsel ve maden alanlarının ise artış eğiliminde olduğunu göstermiştir. Bulgular, türetilmiş spektral göstergelerin sınıflandırma performansını belirgin biçimde artırdığını ortaya koymaktadır.