Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler

Dergi

Sayı 3 / Haziran 2023

Yazarlar:

Hasan ELMACI, Adil DOĞAN, Selim ÖZALP, Senem TEKİN, Hasret Ozan AVCI

Anahtar Kelimeler:

Kızılviran Fayı, Aktif Tektonik, Jeomorfometrik İndisler, Depremsellik, Orta Anadolu

Özet:

8 Kasım 2021 tarihinde Konya ili Meram ilçesinin yaklaşık 30 km batısında yer alan Kızılören’de, Mw 5,1 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Sismoloji merkezlerinden alınan hızlı odak mekanizma çözümlerine göre kaynak fayın eğim atımlı normal karakterde olduğu anlaşılmaktadır. Arazi çalışmaları sonucunda, Kızılören Mahallesi yerleşim alanı içinden geçen ve toplam uzunluğu yaklaşık 9 km’yi bulan, K40°D genel doğrultulu 70°-80° KB’ya eğimli bir çizgisellik haritalanmıştır. Bölgede yüzlek veren Miyosen-Pliyosen yaş aralığındaki karasal kırıntılılar ve gölsel karbonatların ilksel konumlarını kaybederek deformasyona uğramaları, neotektonik dönemin genişleme rejimi ürünü olan volkanik kayaçların varlığı ve Kuvaterner yaşlı alüvyon yelpazelerinin askıda bırakılmış olmaları söz konusu çizgiselliğin aktivitesine ilişkin önemli saha bulgularıdır. Ayrıca Kızılören Mahallesi (Kızılviran) yerleşim alanı içerisinde söz konusu fay boyunca hidrotermal alterasyonlar gözlenmiştir. Sahada yapılan bu gözlemler neticesinde Kızılviran Fayı’nın aktif olduğu ve son depreme kaynaklık etmiş olabileceği değerlendirilmiştir. Jeolojik ve yapısal unsurlar dikkate alındığında Kızılviran Fayı’nın Kuvaterner döneminde yüzey yırtılmasıyla sonuçlanmış çok sayıda deprem ürettiği gözlenmektedir. Fay uzunluğu ve karakteri dikkate alındığında, görgül bağıntılara göre, Mw 6,1 büyüklüğüne ulaşabilecek deprem üretme potansiyeline sahip olduğu söylenebilmektedir. Bölgesel anlamda deprem tehlikesinin belirlenmesine yönelik çalışmalara altlık oluşturması için, Kızılviran Fayı’nın Holosen dönemi deprem aktivitesi, deprem tekrarlanma aralığı, son depremden günümüze geçen süre gibi parametrelerinin belirlenmesi amacıyla paleosismoloji çalışmalarının yapılması önerilmektedir.