Büyükeceli (Silifke-Mersin) grafit mineralizasyonu köken yaklaşımı ve benzer mineralizasyonlar açısından önemi
Dergi
Sayı 3 / Haziran 2023
Yazarlar:
Ali UZUMER,
Deniz TİRİNGA,
Bahadır GÜLEZ,
Necmi KIRAL,
Serkan ÖZKÜMÜŞ,
Güvenç DEMİRKIRAN
Anahtar Kelimeler:
Grafit, Büyükeceli, Orta Toroslar, Organik Madde, Grafitik Karbon
Özet:
Stratejik hammaddelerden biri olan grafit, çok farklı kullanım alanlarıyla her geçen gün artan bir öneme sahiptir. Buna bağlı olarak son yıllarda grafit arama çalışmalarında da artış gözlenmektedir.Ülkemizdeki grafit mineralizasyonları daha çok Paleozoyik yaşlı metamorfitler, şistler ve
epimetamorfikler içinde, mermerlerle olan kontak zonlarında ve bunlardan farklı olarak Jurayaşlı Kastamonu Granitoyidi kontağındaki sedimanter ortamda depolanmış birimler içerisinde gözlenmektedir.
Büyükeceli grafit mineralizasyonu, 1/25.000 ölçekli Mersin P31-d1 paftası içerisinde Koçaşlı köyü civarında yer almaktadır. Yörede Görbiyes Dağı Birliği’ne ait Yellice Tektonik Dilimi, Geyik Dağı Birliği’ne ait Ovacık Dilimi’ne bindirmiştir. Çalışma alanında Geç Proterozoyik-Erken Kambriyen yaşlı silisiklastiklerden çörtlü kalk şist ve rekristalize kireçtaşları ile killi şist, şeyl, meta kumtaşı, bloklu kireçtaşı ve meta bazikler gözlenmektedir. Organik maddece zengin birimlerde yapılan analizlere göre kömürleşme derecesi grafit-semi grafit ve metaantrasit olan örneklerin %1-9 arasında değişen oranlarda organik madde içerdiği rastgele vitrinit yansıtması değerinin ise %4,250 ile %15,911 aralığında değiştiği belirlenmiştir. İnorganik madde içerisindeki organik madde tane boyları, saçınımlı halde gözlenen pulsu minerallerde <10
mikron ve çubuksu minerallerde 20-50 mikron, iri serbest taneler şeklinde izlenen minerallerde ise yer yer 20-100 mikron arasında değişmektedir.
Orta Toroslar Büyükeceli yöresinde ilk defa bu çalışma ile ortaya koyulan grafit mineralizasyonunun
Batı Toroslar’da Antalya Gazipaşa ve Doğu Toroslar’da ise Göksun Fındıklıkoyak Köyü grafit
mineralizasyonları ile benzer özellikler sergilediği düşünülmektedir.
