Çınarcık Mahallesi (Ünye-Ordu) bentonit yatağının jeolojisi, mineralojisi, kaynak tahmini ve teknolojik özellikleri

Dergi

Sayı 7 / Haziran 2025

Yazarlar:

Metin USTA

Anahtar Kelimeler:

Bentonit, kil, mineraloji, Ordu, Ünye.

Özet:

Bu çalışmada, Ordu ili Ünye ilçesi Çınarcık Mahallesi bentonit yatağının jeolojisi, mineralojisi, kaynak tahmini ve teknolojik özellikleri incelenmiştir. Bu yatak, mercek şekilli olarak yer aldığı Geç Kretase-Paleosen yaşlı Akveren formasyonuna ait tüflerin kimyasal ayrışması sonucu oluşmuştur. Çalışma sahasındaki killeşmelerden alınan numunelerinin X-ışını toz difraktometre (XRPD) çekimlerinde ana kil minerali montmorillonit olup, kristobalit, plajiyoklaz, illit, muskovit ve kalsit mineralleri de tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında 27 lokasyonda 797,60 m karotlu sondaj çalışması yapılmış olup, sondaj karotlarından alınan numunelerden X-ışını toz difraktometre analizi, X-ışını floresans (XRF) analizleri yapılmıştır. Ayrıca, çalışma alanından alınan tüvenan bentonit örnekleri, ilgili Türk Standartları Enstitüsü (TSE) standartlarına göre değerlendirilmiş; seramik, ilaç, kedi kumu, kozmetik, su arıtımı, kâğıt, lastik, sondaj çamuru, ağartma özelliği ve döküm bentoniti olarak kullanımına yönelik teknolojik inceleme testleri yapılmıştır. Yapılan teknolojik testler sonucunda sahadaki bentonitlerin TSE standartlarına göre tüvenan halde hammadde olarak kullanıma uygun olmadığı, sadece ağartma özelliği için gelen ilk değerlerin uygun olduğu anlaşılmıştır. Çalışma sahasındaki bentonitlerin endüstriyel hammadde olarak kullanabilirliğinin araştırılması amacıyla cevher zenginleştirme veya aktifleştirme işlemleri yapıldıktan sonra daha detaylı teknolojik testlerin yapılması gerekmektedir.