Yerli linyitlere uygun nem, kül, uçucu madde analizleri için standart metot geliştirilmesi

Dergi

Sayı 7 / Haziran 2025

Yazarlar:

Abdullah ULAŞ, Veysi KAMAR

Anahtar Kelimeler:

Yerli kömür, Nem, Uçucu, Kül, Yeni standart metot.

Özet:

Türkiye linyitlerinin düşük kalorili ve yüksek kükürt içerikli olmasından dolayı yerli linyitlere uygun olabilecek bir metot geliştirme ihtiyacı doğmuştur. Kömür Analizleri için tüm analizler belirli standart metotlar kullanılarak yapılmaktadır. Yerli linyitlerimize uygun olabilecek standart yöntem geliştirilmesi amacıyla “Afyonkarahisar-Antalya Bölgesi-Trakya Bölgesi ve Orta Anadolu Bölgesi Kömür Aramaları” projelerinden gelen linyitlerden yirmi adet örnek alınmıştır. Bu örneklerden ön çalışma amaçlı nem, kül ve uçucu madde analizleri yapılmış ve yapılan bu analizler çerçevesinde en yüksek ve en düşük ve ara değerlerdeki uçucu ve kül değerlerine sahip beş örnek seçilmiştir. Daha sonra bu örneklerin homojenite testleri yapılmıştır. Numunelerin ideal sıcaklık analiz süreleri belirlenmek amacıyla düşük sıcaklıklardan başlayarak yüksek sıcaklıklara doğru Uçucu madde ve kül analizleri yapılmıştır. Bu analizler, mevcut ASTM ve ISO standartlarında gerçekleştirilerek gerekli karşılaştırmalar yapılmıştır. Yapılan bu çalışmalar sonucunda analizlerde kullanılacak cihazlara göre iki farklı metot geliştirilmiştir. Bu metotlar geliştirilirken aynı yöntemle Türkiye’deki beş farklı laboratuvarlarda analizleri yapılmıştır. Bu laboratuvarlardaki sonuçlar ile bizim sonuçlarımızın Z Skor değerleri, F Testi, T Testi yapılmıştır. Tüm veriler kullanılarak geliştirilen bu iki metotların tekrarlanabilirlik ve uyarlılık limitleri hesaplanmıştır.